Zwangerschap – Bevallen – Borstvoeding

Na vele berichtjes en emails met minstens evenveel vragen over etherische oliën i.c.m. zwangerschap, bevalling en borstvoeding ben ik maar weer eens met mijn laptop gaan zitten om een nieuwe blog te schrijven.
 
Mijn informatie komt van zowel Plant Therapy (en hun gecertificeerde aromatherapeuten), Tisserand Institute, de opleiding tot aromatherapeut die ik nu volg en informatie vanuit de NAHA.
 
Er valt enorm veel te schrijven over dit onderwerp, maar er is niet ontzettend veel klinisch onderzoek naar gedaan. Maar op basis van allerlei andere onderzoeken zijn er wel bepaalde richtlijnen.
 
En ook in dit geval gelden wat mij betreft zeker deze twee:
‘Better safe than sorry’ en ‘Less is more’.
 
Zwangerschap:
Omdat etherische oliën, hoe natuurlijk ze ook zijn, de placenta passeren, kan het gebruik hiervan ook nadelige gevolgen hebben voor het ongeboren kindje in je buik. Het is dus altijd aan te raden niet zomaar te gaan experimenteren met etherische oliën tijdens de zwangerschap, maar dit in overleg te doen met een deskundig/gecertificeerd aromatherapeut.
 
Omdat in het eerste trimester alle basis gelegd wordt bij je kindje, wordt er meestal aangeraden om in die periode geen etherische oliën te gebruiken. Hierna zou je met voorzichtigheid bepaalde etherische oliën kunnen gebruiken.
Vooral de etherische oliën die een hoog gehalte aan Fenolen hebben, worden het beste vermeden. Maar ook etherische oliën met een hoog gehalte aan Esters en Aromatische Aldehyden staan over het algemeen bekend als ‘beter niet gebruiken tijdens de zwangerschap’
 
Plant Therapy heeft daar een lijst van samengesteld. Deze vind je ook op de website van Est Pura onder het kopje ‘informatie – downloads’, of klik hier. Daar staan de oliën beschreven die veilig geacht worden tijdens de zwangerschap en/of tijdens de borstvoedingsperiode. Zo heb je een mooie richtlijn en hoef je niet alle chemische samenstellingen van een etherische olie zelf uit te zoeken.
 
Mocht je er dus voor kiezen om in bepaalde situaties etherische oliën te gebruiken, gebruik dan de oliën die veilig zijn en gebruik ze met voorzichtigheid. De huid van een zwangere vrouw is extra gevoelig, zorg bij topisch (op de huid) gebruik daarom voor een maximale verdunning van 1%, liever nog minder om mee te starten. Op deze manier heb je minder kans op een overgevoeligheidsreactie.
 
Het is altijd verstandig om bepaalde citrusoliën niet op de huid te gebruiken als deze daarna binnen 12-24 uur in aanraking komt met UV-licht, dit i.v.m. fototoxiciteit (klik hier voor mijn blog over fototoxiciteit), waardoor je zelfs hele nare blaren kunt krijgen. Voor een zwangere vrouw is het nog belangrijker hier rekening mee te houden omdat, zoals hierboven al genoemd, de huid nog gevoeliger is tijdens de zwangerschap maar ook omdat een zwangere vrouw meer melanine stimulerende hormonen aanmaakt, waardoor een verbranding door de zon sneller kan gebeuren, zeker i.c.m. etherische oliën.
 
Naast de mogelijkheid van overgevoeligheidsreacties, zijn er ook gevaarlijkere situaties denkbaar bij het onjuist, of onveilig, gebruik van etherische oliën tijdens de zwangerschap. Zo kan bijvoorbeeld Salie/Sage etherische olie ervoor zorgen dat de baarmoeder vroegtijdig gaat samentrekken, wat mogelijk zou kunnen leiden tot een miskraam of vroeggeboorte.
 
Maar gelukkig zijn er ook mogelijkheden om etherische olie op een veilige manier in te zetten. Bijvoorbeeld bij veel brandend maagzuur (waarbij aanpassen van dieet veruit de voorkeur heeft voor er gekeken wordt naar het gebruik van etherische olie), bij onrust, onrustige benen, pijnlijke banden, onzekerheid en (lage) rugpijn. Zo kunnen Juniper Berry en Lavendel ondersteuning bieden bij pijnlijke banden en Sandelhout, Kamille en Petitgrain bij brandend maagzuur (niet oraal innemen, maar zachtjes masseren over de maagstreek en evt. in een persoonlijke inhaler).
 
De manieren van gebruik tijdens de zwangerschap zijn niet anders dan normaal. Echter, het is raadzaam dit in vele lagere doseringen te doen. Dus een diffuser kan gebruikt worden, maar slechts voor korte tijd. Gebruik je een diffuser met een veilige intervalfunctie dan heb je waarschijnlijk aan 10 minuten al genoeg en zoals eerder genoemd: maximaal 1% verdunning bij topisch gebruik. Er is nog een andere optie, namelijk de persoonlijke inhaler. Dit is een buisje met een katoenen lont waarop je etherische olie kunt druppelen. Deze kun je dan even kort onder je neus houden om zo de aromatische geuren te ruiken. Dit is een goede optie als je deze wilt gebruiken bij bijvoorbeeld onrust.
 
Weet je zelf niet goed welke oliën je het beste kunt gebruiken op welke manier, als andere dingen niet hebben geholpen, raadpleeg dan een deskundig/gecertificeerd aromatherapeut.
 
Bevalling:
Een vraag die ook vaak gesteld is de laatste tijd: welke oliën kan ik het beste gebruiken tijdens een bevalling?
 
In mijn optiek wordt er tijdens een bevalling het liefst zo min mogelijk gebruik gemaakt van etherische olie. Dit heeft een aantal redenen. Vaak wordt er namelijk gevraagd naar een rustgevende en ontspannende olie voor in de diffuser tijdens de bevalling. Mijn wedervraag, of opmerking zo je wilt, is dan standaard: maar als jij daar heel rustig, relax en ontspannen van wordt, wat wordt je verloskundig en kraamhulp daar dan van? En zij moeten juist alert en waakzaam zijn tijdens dit hele proces. Daarnaast ben je met hen in een ruimte en kan het voor hen ook heel onaangenaam zijn, niet elke neus is hetzelfde, niet iedereen vindt eenzelfde geur fijn. En ook de barende vrouw kan zomaar van het een op andere moment weerzin krijgen tegen de geur die daarvoor nog zo fijn was. Een diffuser is daarom in mijn ogen niet de beste manier om etherische oliën in te zetten tijdens een bevalling.
 
Daarnaast, als je baby geboren is, dan komt het in een hele andere omgeving. Hij zat veilig en warm in jouw buik. En dan ineens in een koude, lawaaierige, lichte omgeving. Hij hoort, voelt en ruikt van alles. En alles is nieuw. Wil je dan je baby blootstellen aan nog zoveel meer geuren door etherische oliën? Of is het juist het belangrijkste dat hij jou, als mama, ruikt? In mijn ogen wel. De hechting en verbondenheid die nu ineens anders verloopt dan in de baarmoeder, ontstaat juist door de natuurlijke geuren (hormonen) die je als pas bevallen vrouw uitscheidt. Dit kun je beter niet verstoren door allerlei extra geuren van etherische oliën.
 
Wil je toch graag een ontspannende etherische olie gebruiken, gebruik dan ook hier een persoonlijke inhaler. Deze kun je gebruiken als je daar behoefte aan hebt, maar ook meteen weer wegleggen als het je niet bevalt. En niemand anders heeft er last van! Win-Win.
 
Ook bij het topisch gebruik van etherische oliën tijdens een bevalling geldt dat het je kindje afleidt van jouw eigen geur. Toch kan het soms fijn zijn om, als de bevalling lang duurt, een voetmassage te krijgen met bijvoorbeeld een, goed en veilig verdunde mix van Lavendel met een favoriete citrusolie. Of een goed en veilig verdunde basisolie met Clary Sage. Deze olie staat erom bekend dat het kan ondersteunen bij de weeën en om deze krachtiger te laten worden.
 
Let er wel op dat, wil je borstvoeding geven, je geen oliën op of rond de borsten gebruikt, omdat dit en heel heftig is qua geur voor je pasgeboren baby, maar ook om te voorkomen dat hij dit binnenkrijgt met het aanhappen aan de borst.
 
Gebruik in ieder geval nooit etherische oliën in bad, als je daar wilt bevallen. Etherische olie en water mengen niet en als je ze wel mengt d.m.v. een emulgator, dan kan het nog nare gevolgen hebben voor je kindje.
Als deze geboren wordt en uit het water komt, dan wil je geen etherische oliën op de tere en gevoelige huid laten komen. Laat staan in de ogen, neus en mond.
 
Wil je graag gebruik maken van etherische oliën, overleg dan sowieso met je verloskundige of gynaecoloog en evt. met een aromatherapeut.
 
Borstvoeding:
Het gebruik van etherische oliën tijdens de borstvoedingsperiode is er één waarbij je vooral ook moet letten op de leeftijd van je kindje. Zorg er in ieder geval voor dat je geen etherische olie op de huid op/rondom de borst gebruikt. Dit is te heftig qua geur (en het weer moeten afbreken door de lever) voor je kindje en geeft de kans op het binnenkrijgen van etherische oliën bij je kindje, wat je koste wat kost wilt voorkomen.
 
Voor jezelf zijn er een aantal etherische oliën die je beter kunt vermijden omdat ze de melkproductie negatief kunnen beïnvloeden. Dit zijn o.a. Pepermunt, Eucalyptus en Rozemarijn 1,8-Cineole.
 
Wil de borstvoeding niet goed op gang komen of ervaar je in de loop van de tijd moeilijkheden, ga dan ook hier niet zomaar zelf experimenteren met etherische oliën, maar raadpleeg een goede lactatiekundige. Zij hebben hiervoor geleerd en kunnen vaak telefonisch of met een consult aan huis al veel ondersteuning bieden. Ook een goed opgeleide natuurgeneeskundige kan hierbij helpend zijn om te kijken welke kruiden/supplementen er gebruikt kunnen worden.
 
Mocht je nog vragen hebben, mail mij dan gerust ()

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *